و يك سال خلافت كرد و پيش از سلطنت پيوسته ملازمت مسجد داشت و تلاوت قرآن مىنمود و او را حَمامَةُ المسجد مىگفتند . چون خبر سلطنت به او رسيد قرآن را بر هم نهاد و گفت : « سَلامٌ عَليك ، هذا فِراقٌ بَيني وَبَينك » . « 1 » و او مردى فتّاك و سفّاك و بخيل بود و اوّل كس است كه پول را به سكّهء اسلامى نقش زد ، به تفصيلى كه دميرى در حيوة الحيوان نقل كرده . « 2 » و او است كه در خواب ديد كه چهار مرتبه در محراب بول كرد . سعيد بن المسيّب تعبير كرد كه چهار نفر از صلب او خليفه و صاحب محراب شوند و چنان شد كه تعبير كرده بود . « 3 » و بعضى همين چهار خليفه را مراد گرفته‌اند از « أكبش أربعه » در كلام امير المؤمنين در حقّ مروان : « وَهُوَ أبو الأكبش الأربعة ، « 4 » إلخ » . روز پانزدهم در اين روز ، سال سوم هجرى غزوه احد واقع شد « 5 » و اين بعد از غزوهء بدر بود به يك سال . و ابوسفيان و بعض ديگر از مشركين ، زنان خود را نيز همراه آورده بودند و در اولِ كار غلبه براى مسلمانان واقع شد به سبب كشتن امير المؤمنين عليه السلام طلحة ابن ابى طلحة را كه كبش الكُتيبه و علمدارِ لشكر كفار بود . كفار فرار كردند و مسلمانان به اخذ غنائم جمع شدند . پس خالد بن الوليد با جمعى ديگر كه در كمين بودند ، بيرون آمدند و دور پيغمبر را با شمشير و نيزه احاطه كردند و پيشانى آن جناب

--> ( 1 ) . رك : تاريخ بغداد ، ج 10 ، ص 389 ، ش 5568 ؛ الوافي بالوفيات ، ج 19 ، ص 139 ، ش 3 « امير المؤمنين الأموي » . خطيب مرگ او را آخر و نيمهء شوال روايت كرده است . ( 2 ) . حيوة الحيوان ، ج 1 ، ص 97 - 98 . ( 3 ) . وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 387 ، ش 262 « سعيد بن المسيب » ؛ حيوة الحيوان ، ج 2 ، ص 164 . در حيوة الحيوان ابن‌سيرين تعبير كننده خواب است . ( 4 ) . نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 124 ، خطبهء 73 : « وَهُوَ أبو الأكبش الأربعة وستلقى الأمّة منه و من ولده يوما أحمر » . ( 5 ) . مسارّ الشيعه ، ص 32 - 33 ؛ توضيح المقاصد ، ص 27 .